पपुलिजमको आडमा करिब दुई तिहाइ बहुमतसहित शासन गरिरहेको वर्तमान सरकारका मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरणले धेरै प्रश्न उठाएको छ। सम्पत्ति हुनु गलत कुरा होइन, तर त्यो कसरी आर्जन भयो भन्ने मुख्य कुरा हो। सार्वजनिक विवरणमा धेरै मन्त्रीहरूको सम्पत्ति पैत्रिक भनिएको छ। यदि त्यस्तो हो भने, ती सम्पत्तिको स्रोत—बुबा वा हजुरबुबाले कसरी कमाए—भन्ने प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ। इतिहास हेर्दा कतै न कतै पहुँचको दुरुपयोग, दलाली वा असमानतासँग जोडिएका संकेतहरू देखिन्छन्। यसले सरकारको चरित्रबारे गम्भीर बहस आवश्यक देखाउँछ।

यस्तो अवस्थामा वर्तमान सरकारलाई पपुलिस्ट आवरणमा उभिएको दलाल पूँजीवादी संरचनाको निरन्तरता भनेर आलोचना गरिन्छ। जनसमर्थन कायम राख्न केही सुधारका कदम चालिए पनि, सामाजिक न्यायमा आधारित समाजवादउन्मुख अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने स्पष्ट र दीर्घकालीन नीति देखिँदैन। “समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली” जस्ता नारा आकर्षक भए पनि, ती कार्यान्वयन गर्ने ठोस योजना र इच्छाशक्ति कमजोर देखिन्छ।

सरकार नागरिक अधिकार र न्यायिक स्वतन्त्रताप्रति कति प्रतिबद्ध छ भन्ने प्रश्न पनि उठिरहेको छ। मिडिया, नागरिक समाज र न्याय प्रणालीजस्ता स्वतन्त्र संस्थामाथि दबाब पर्ने संकेत देखिँदा लोकतन्त्रप्रति चिन्ता बढेको छ। उत्पादन बढाउने, आयात घटाउने र निर्यात बढाउने स्पष्ट योजना नदेखिनु, महँगी नियन्त्रणमा प्रभावकारी काम नहुनु, र जनजीवनसँग जोडिएका मुद्दामा ध्यान नदिनु पनि चुनौतीका रूपमा देखिएका छन्।

यसका साथै, राजनीतिक प्रतिशोध, विपक्षीमाथि कारबाही र फरक विचारलाई कमजोर पार्ने प्रवृत्तिले सरकारको शैलीमाथि प्रश्न उठाएको छ। जब संस्थाहरू कमजोर हुन्छन् र बहुदलीय व्यवस्था सीमित गरिन्छ, अधिनायकवादी प्रवृत्ति बलियो हुने खतरा बढ्छ।

नेपालजस्तो संवेदनशील इतिहास भएको देशमा यस्तो अवस्था दीर्घकालीन रूपमा राम्रो मानिँदैन। बाह्य र आन्तरिक चुनौतीहरूलाई ध्यानमा राख्दै लोकतन्त्रप्रति प्रतिबद्ध शक्तिहरूबीच सहमति, पारदर्शिता र एकता आवश्यक छ। आर्थिक न्याय, समानता र राष्ट्रिय स्वाभिमानका मुद्दामा साझा एजेन्डा बनाएर अघि बढ्नुपर्छ।

आगामी निर्वाचन महत्वपूर्ण हुन सक्छ। यदि जनमतलाई सकारात्मक दिशामा लैजान सकिएन भने, अस्थिरता बढ्ने जोखिम रहन्छ। त्यसैले जिम्मेवार, समावेशी र उत्तरदायी राजनीति मार्फत लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउनु अहिलेको मुख्य आवश्यकता हो।

माधव वली, एमालेका युवा नेता तथा तुलसिपुर १८ का वडाध्यक्ष हुनुहुन्छ